Het vrijleggen van ingesloten tanden

Soms kan of wil een tand niet doorbreken. Dit kan meerdere oorzaken hebben: door plaatsgebrek, een verkeerde ligging, een cyste, een val op het melkgebit, ...

De ingesloten tand kan aan de voorkant van de boven- of onderkaak liggen, maar kan ook in het gehemelte ingesloten zijn. De kaakchirurg zal dit beoordelen aan de hand van een radiografie, eventueel wordt ook nog een 3D-foto (cone beam CT) gemaakt.

De meest voorkomende ingesloten tanden, zijn de hoektanden in de bovenkaak, waarbij ze dan meestal aan de kant van het gehemelte liggen ingesloten.

Om de tand te laten doorbreken is het dan noodzakelijk om de tand op te zoeken en 'vrij te leggen'. Hiervoor is een chirurgische ingreep nodig. Daarvoor sturen we je door naar de kaakchirurg. Met de beugel kan de zichtbare tand dan op de juiste plaats gebracht worden. 

Foto door Andrea Piacquadio via Pexels

Hoe wordt een ingesloten tand vrijgelegd?

Het vrijleggen van een ingesloten tand wordt meestal onder plaatselijke verdoving gedaan. Als de verdoving is ingewerkt maakt de kaakchirurg via een kleine snede het tandvlees los. Vervolgens maakt hij met een boortje dat lijkt op dat van de tandarts een klein botluikje. Zo wordt de kroon van de tand zichtbaar. Op die tandkroon wordt door de kaakchirurg een blokje bevestigd. Aan dit blokje kunnen door ons nadien elastiekjes aangebracht worden om de tand geleidelijk in de tandboog te brengen.

Na de ingreep wordt het tandvlees gehecht met een draadje dat vanzelf verdwijnt. Dit kan enkele dagen tot weken duren. 

De ingreep zelf duurt ongeveer een half uur

Het wondverband

Omdat het tandvlees niet onmiddellijk terug over de tand heen zou groeien bedekt de kaakchirurg de blootgelegde kroon met een wondverband (Coe-Pack®). Dit is een soort kauwgom, die daar een 10-tal dagen moet blijven. Dit wondverband verhindert dat de tong tegen de wonde schuurt, en is tevens pijnstillend en ontsmettend. 

Het wondverband zorgt ervoor dat het tandvlees niet terug over het geplaatste blokje groeit, zodat het blokje mooi vrij blijft voor de verdere orthodontiebehandeling. 

Soms vallen de wondverbandjes spontaan uit de wond. Het beste is dan om ter vervanging zelf suikervrije kauwgom op de tand aan te brengen op de plaats waar het wondverband zat..

Na de behandeling

De verdoving is na twee tot vier uur uitgewerkt. Het is normaal dat de volgende verschijnselen zich voordoen, dit hoeft geen reden tot ongerustheid te zijn:

  • zwelling van het gelaat.

Een flink dikke wang is te verwachten. Dat komt vooral voor als de hoektand aan de voorkant van de bovenkaak ligt en minder als de tand in het gehemelte ligt. Deze zwelling is meestal het hevigst na de 2de postoperatieve dag en begint na de 4de dag af te nemen.

Om zwelling te voorkomen, koel je de wang met een plastic zakje met ijs of met een koelelement in een washandje. Je koelt de wang vanaf de eerste dag, drie keer per dag gedurende 20 minuten. Koelen doe je meteen de eerste dag, daarna heeft het nauwelijks tot geen effect meer.

  • Napijn

Ongemak tot ‘pijn’ is normaal. De voorgeschreven medicatie is hiervoor doeltreffend. Wacht niet tot de pijn heel hevig is om een pijnstiller te nemen. Heeft de kaakchirurg geen andere pijnstiller voorgeschreven, dan kun je bij pijn een tablet Paracetamol innemen. Gebruik geen Aspirine®, want deze geven een grotere kans op nabloeding.
Neem de pijnstiller voordat de verdoving volledig is uitgewerkt, bijvoorbeeld direct bij thuiskomst.

  • enige temperatuurverhoging

Lichte koorts daags na de ingreep is normaal. Rusten en veel drinken is dan het beste wat je kan doen.

  • wat nabloeden

Het speeksel kan de eerste dag na de ingreep nog wat rood zijn. De eerste 12 tot 14 uur is nabloeden mogelijk. Als dat gebeurt, vouw dan een verbandgaas dubbel en leg deze op de operatiewond. Druk gedurende 30 minuten stevig aan. Helpt dat niet, neem dan contact op met de kaakchirurg,

De klachten zijn het hevigst twee tot drie dagen na de dag van behandeling. Daarna treedt geleidelijk verbetering op.

Complicaties

  • Neem contact op met de kaakchirurg bij een van de volgende situaties:
    • De klachten nemen na twee drie dagen toe.
    • De zwelling neemt niet af.
    • Je krijgt koorts boven de 38,5°C.
    • Een nabloeding blijft duren ook na 30min stevig aandrukken.

Controle

Na een 10 tal  wordt het wondverband bij ons verwijderd. En worden poetsinstructies gegeven.

Voor de hechtingen wordt resorbeerbare draad gebruikt. Ze zijn dus meestal na een tweetal weken opgelost, en verdwijnen spontaan.

Wondverzorging

De mond schoonhouden is erg belangrijk. Je kunt je tanden met een zachte tandenborstel gewoon poetsen. Poets na iedere maaltijd en ’s avonds voor je gaat slapen. Aanvullend spoel je je mond met een mondspoelmiddel. Vaak krijg je van de kaakchirurg een voorschrift mee voor een mondspoeling.

Roken

De eerste vijf dagen na de behandeling mag je niet roken. Roken heeft een nadelige invloed op de wondgenezing.

Eten

Misschien kun je de eerste dag(en) na de behandeling moeilijker eten. Dan kun je vloeibaar/zacht voedsel gebruiken tot de verdoving is uitgewerkt. Het is beter om de eerste dagen geen warme dranken te gebruiken omdat de wond hierdoor weer zou kunnen gaan bloeden. Ook het eten van heel pittig gekruide gerechten raden wij af net als ‘hard’ eten zoals stokbrood, chips en appels.